Բնագիտություն

Մթնոլորտը  Երկիրը  շրջապատող և նրա  հետ պտտվող օդային թաղանթն է: Նրա ստորին սահմանը երկրագնդի մակերևույթն է: Մթնոլորտի հաստությունը 1500-2000 կմ է,  որը հավասար  է Երկրի շառավղի մոտ 1/3-ին:  Մթնոլորտը  մնում  է երկրագնդի շուրջը և Տիեզերքում  չի ցրվում երկրագնդի ձգողության  շնորհիվ: Մթնոլորտն  առաջացել  է երկրակեղևի և ջրոլորտի ձևավորման գործընթացում արտազատված գազերից: Մթնոլորտային օդը  մի  շարք գազերի  խառնուրդ է: Նրա բաղադրության մեջ գերակշռում  են  ազոտը  և  թթվածինը:  Օդը  պարունակում է նաև  չնչին քանակի արգոն, ածխաթթու գազ,  նեոն, հելիում, ջրածին, օզոն  և այլ  գազեր: Նրանում  կան  ջրային  գոլորշիներ, սառույցի բյուրեղներ,  ծխի և  փոշու  մասնիկներ:

Մենք  գիտենք, որ  Երկիրն Արեգակնային համակարգի միակ  մոլորակն  է, որի  վրա  կյանք  կա:  Երկրի  վրա  կյանքի  պահպանման համար մթնոլորտի նշանակությունը հսկայական  է: Ամենից առաջ օդն  անհրաժեշտ  է  մոտավորապես  11 հազար լիտր օդ: Մարդը և  կենդանիներն օդից  յուրացնում են թթվածին,  իսկ բույսերը՝ նաև  ածխաթթու  գազ: Օդից կլանելով ածխաթթու գազը՝ Արեգակի  ճառագայթերի   ազդեցությամբ կանաչ  բույսերը  դրանից  անջատում են  թթվածինը և  այն  վերադարձնում  մթնոլորտ:
Մթնոլորտի  շնորհիվ Երկրի վրա  պահպանվում  են այն  ջերմային  պայմանները,  որոնց հարմարվել  են մարդը  և  մյուս կենդանի  օրգանիզմները:  Մթնոլորտը ցրում  է Արեգակի կիզիչ  ճառագայթները,  և դրանց  ցերեկվա ընթացքում  այնքան  էլ ուժեղ չեն  տաքացնում Երկրի մակերևույթը:  Իսկ գիշերվա ընթացքում այն  վերմակի նման պահում  է տաքությունը՝ թույլ չտալով,  որ Երկրի մակերևույթն  արագ  սառչի:
Մթնոլորտը Երկրի  մակերևույթը պաշտպանում  է երկնաքարերից: Դրանք, մեծ արագությամբ մտնելով  մթնոլորտ,  նրա  վերին  շերտերում օդի  հետ շփումից շիկանում  և այրվում են՝  հազվադեպ հասնելով Երկրի  մակերևույթ:
Մթնոլորտը Երկրի  վրա ջրի շրջապտույտի անհրաժեշտ պայմաններից է: Մենք  գիտենք,  որ մթնոլորտում ջրային գոլորշիները  խտանում  են  և  տեղումների ձևով նորից  թափվում  Երկրի  վրա:

Հարցեր
1. Ի՞նչ  է մթնոլորտը:

Մթնոլորտը  Երկիրը  շրջապատող և նրա  հետ պտտվող օդային թաղանթն է:
2. Որտեղի՞ց  է սկսվում մթնոլորտը և ի՞նչ  բարձրության  է հասնում:

Նրա ստորին սահմանը երկրագնդի մակերևույթն է:
3.  Ինչու՞ մթնոլորտը  չի  ցրվում:

Մթնոլորտը  մնում  է երկրագնդի շուրջը և Տիեզերքում  չի ցրվում երկրագնդի ձգողության  շնորհիվ:
4.  Ի՞նչ  է օդը:  Ո՞ր  գազերն են  կազմում օդի բաղադրության  հիմնական  մասը:

Մթնոլորտային օդը  մի  շարք գազերի  խառնուրդ է: Նրա բաղադրության մեջ գերակշռում  են  ազոտը  և  թթվածինը։Օդը  պարունակում է նաև  չնչին քանակի արգոն, ածխաթթու գազ,  նեոն, հելիում, ջրածին, օզոն  և այլ  գազեր: Նրանում  կան  ջրային  գոլորշիներ, սառույցի բյուրեղներ,  ծխի և  փոշու  մասնիկներ:
5. Ի՞նչ  նշանակություն  ունի  մթնոլորտը Երկրի  վրա  կյանքի գոյության  համար:

Երկրի  վրա  կյանքի  պահպանման համար մթնոլորտի նշանակությունը հսկայական  է: Ամենից առաջ օդն  անհրաժեշտ  է  մոտավորապես  11 հազար լիտր օդ:

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s